لا لاييها

  لالايي از جمله آوازهايي است که چون نگينی بر تارک ادبيات شفاهی اين قوم می درخشد« زمانی که کودک تنها مجذوب چهره و رفتار و حرکات مادر می شود، بی آنکه درکی درست از گفتار مادر داشته باشد، مادر با تغيير «تون» صدا و چهره و گاه حرکات وجدآور و بوسيدن، کودک خود را وادار به آرامش و متوجه خود می کند و در گفتار خود، تمام عناصر طبيعی و ملموس را به کار می برد و از طبيعت و زيبايي و دلاوری و گاه آرزوهای دور و دراز از خود سخن می گويد»(جليليان، 1386 : 195). لالايي در زبان لکی لاؤه لاؤه ناميده می شود «لالايي شامل جملات و سخنانی در مورد اظهار محبت مادر نسبت به کودک و اميد و آرزوهايي است که مادر برای جگرگوشه ی دلبندش آواز می کند(پرنيان، 1380 : 211). معمولا˝اشعار لالايي ده هجايي می باشند. لالايي از ديرباز تا کنون در ميان لکستان وجود داشته و توسط زنان برای کودکان خردسال خوانده می شود.

   در لالايي مادران و خواهران اشعاری عاطفی و حماسی را با چندين ريتم و مقام موسيقيايي برای کودکان می خوانند. سرايندگان لالايي گمنام هستند و اين اشعار، سينه به سينه از نسلی به نسل ديگر انتقال يافته است اين اشعار از مايه های عاطفی و حماسی مملو می باشند و نيز با مضمونهای اميد بخش همراه هستند. به نظر می رسد بيشتر لالايي های ده هجايي برای خوابانيدن نوزاد است و لالايي هايي که برای بيدارکردن کودک خوانده می شود، دارای ريتم تندتری هستند. در ريتم اين مقامها چنان جاذبه هايي وجود دارد که همچون هيپنوتيزم بچه ها را به خواب می برد.

1) لاؤه لاؤه کم لاؤم بر بارئً                                    تا کؤرًم بچو دسگيرو؛ن بارئً

lAwa lAwakam lAwam bar bArE  tA kweRem beCu^ dasgIron bArE

بقیه در ادامه مطلب

لالا می کنم شايد لالايي ثمر بخش باشد و پسرم نامزد (عروس) به خانه آرد .

2) لاؤه لاؤه کم لاؤم دؤرو بی                                  ژئٌر سر براکم ولگ چؤرو بی

lAwa lAwakam lAwamdweru^ bI  ZEr sar berAkam vaLge Cweru^ bI

لالايي می کنم شايد لالايي ام دروغ باشد زير سر برادر من برگ درخت بلوط است.

3) لاؤه لاؤه کم لاؤم ا راسه                                    ژئر سر براکم ولگ رئٌواسه

?a rAsa ZEr sar berAkam vaLge rEwAsa  lAwa lAwakam lAwam

لالايي می کنم و لالاييم درست است چون بالش زير سر برادرم برگ ريواس است.

4) لاؤه لاؤه کم لاؤم بر بارئً                                    ؤژم پابوٌوٍ کؤرًم ژن بارئً

lAwa lAwakam lAwam bar bArE   weZem pA bOU kweRem Zan bArE

لالايي می کنم شايد لالايي ثمر بخش گردد و خودم همراه عروس باشم و پسرم زن بگيرد.

5) لاؤه لاؤه کم  بو تا کلت کم                                 ؤژ وً ليلکت ا مالٌ ولت کم

lAwa lAwakam bu^ tA kelet kam  weZ o^ le%lakat ?e mAL velet kam

لالايي می کنم و بيا تا تو را بدرقه کنم و خودت و معشوقت را داخل خانه تنها بگذارم.